W Żywocie św. Metodego znajduje się zapis mówiący o księciu pogańskim mającym siedzibę w Wiślech, który prześladował chrześcijan.

Wysłał do niego poselstwo biskup Metody z ostrzeżeniem, że jeśli nie ochrzci się dobrowolnie, będzie przymuszony do tego siłą. Na końcu autor Żywota dodaje: "I tak się stało". Ponieważ już we wczesnym średniowieczu Wiślica była potężnym grodem, o czym świadczą wykopaliska, są mocne podstawy do uznania jej za stolicę państwa Wiślan, którego książę przyjął chrzest z rąk Słowian południowych ok. 880 r.

Ważnym momentem dziejowym dla miasta były lata walki Władysława Łokietka o zjednoczenie kraju. Jan Baszkiewicz w książce "Poczet królów i książąt polskich" tak pisze o nim: "(...) książę Władysław przedstawił się jako rzecznik narodowego interesu. Mogła się przy nim skupić patriotyczna solidarność żywotnych sił społecznych, zaniepokojonych przyszłością kraju.

Tradycja podaje, że ten bardzo pobożny człowiek godzinami modlił się przed kamiennym wizerunkiem Madonny. Prosił ją jak Matkę ("Okaż się Matką") o pomoc dla swego narodu, którego rozbicie i słabość były wynikiem rozdrobnienia dzielnicowego. Jego żarliwe modły odniosły skutek. Pewnej nocy, wyczerpany przejściami, zasnął w kościele, we śnie książę usłyszał głos Maryi: "Władysławie, będę Matką twojego narodu, jeśli ty będziesz jego wiernym synem. Wstań, idź, a zwyciężysz". Zwyciężył podwójnie. Wiślica otrzymała prawa miejskie przed 1326 r., była miejscem zjazdów rycerstwa małopolskiego oraz ogólnopolskiego.